پروتز و روکش دندان مجموعه‌ای از درمان‌های بازسازی‌کننده است که برای محافظت از دندان‌های ضعیف یا آسیب‌دیده و جایگزینی دندان‌های ازدست‌رفته انجام می‌شود. روکش دندان می‌تواند فرم، استحکام و عملکرد یک دندان را بازگرداند و پروتزهای ثابت یا متحرک نیز برای پرکردن فضای دندان‌های ازدست‌رفته و بهبود جویدن، تکلم و ظاهر لبخند به کار می‌روند.
در کلینیک دکتر مهیار بهرامی، انتخاب نوع پروتز پس از بررسی وضعیت دندان‌های باقی‌مانده، سلامت لثه، حجم استخوان، فضای بین فک‌ها، الگوی جویدن و نیازهای درمانی هر مراجعه‌کننده انجام می‌شود. هدف این است که طرح درمان علاوه بر ظاهر هماهنگ، از نظر عملکرد، قابلیت تمیزکردن و محافظت از بافت‌های دهان نیز مناسب باشد.
پروتز دندان به هر نوع جایگزین یا پوششی گفته می‌شود که برای بازسازی دندان آسیب‌دیده یا جایگزین‌کردن یک یا چند دندان ازدست‌رفته ساخته می‌شود. پروتزها می‌توانند ثابت باشند و توسط بیمار از دهان خارج نشوند، یا متحرک باشند و امکان خارج‌کردن و تمیزکردن آن‌ها وجود داشته باشد.
روکش دندان، بریج، روکش متکی بر ایمپلنت، دندان مصنوعی پارسیل و دست‌دندان کامل از نمونه‌های رایج پروتزهای دندانی هستند. انتخاب بین این روش‌ها به شرایط دهان و دندان و امکان حفظ دندان‌های طبیعی بستگی دارد.
هیچ نوع روکش یا پروتزی برای همه بیماران بهترین انتخاب نیست. محل دندان، میزان بافت سالم، وضعیت لثه، فشارهای جویدن، بهداشت دهان و شرایط اقتصادی بیمار در انتخاب روش درمان مؤثر هستند.
روکش زمانی بررسی می‌شود که مقدار زیادی از ساختار دندان از بین رفته یا دندان برای تحمل فشارهای معمول به محافظت بیشتری نیاز داشته باشد. پیش از انتخاب روکش، امکان استفاده از درمان‌های محافظه‌کارانه‌تر نیز ارزیابی می‌شود.
انتخاب جنس روکش فقط بر اساس رنگ یا ظاهر انجام نمی‌شود. مقدار فضای موجود، فشار جویدن، ضخامت دندان، محل خط پایان تراش، وضعیت دندان مقابل و احتمال دندان‌قروچه نیز باید در نظر گرفته شوند.
بریج ثابت برای پرکردن فضای یک یا چند دندان ازدست‌رفته استفاده می‌شود. در بریج متکی بر دندان، دندان‌های دو طرف فضای خالی به‌عنوان پایه آماده می‌شوند و دندان جایگزین به روکش‌های پایه متصل است. بیمار نمی‌تواند این پروتز را مانند دندان مصنوعی از دهان خارج کند.
بریج در بعضی شرایط می‌تواند درمان مناسبی باشد؛ اما نیاز به آماده‌سازی دندان‌های پایه دارد. سلامت ریشه، لثه، میزان بافت دندان‌های پایه و طول فضای بی‌دندانی باید پیش از انتخاب این درمان ارزیابی شود.
پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست. بریج ثابت معمولاً به دندان‌های مجاور متکی است، درحالی‌که روکش ایمپلنت روی پایه‌ای داخل استخوان قرار می‌گیرد و الزاماً نیازی به تراش دندان‌های مجاور ندارد.
از طرف دیگر، ایمپلنت به جراحی، استخوان مناسب و دوره ترمیم نیاز دارد و برای همه افراد قابل انجام نیست. وضعیت دندان‌های مجاور، حجم استخوان، بیماری‌های زمینه‌ای، زمان درمان و بودجه بیمار در انتخاب روش مؤثر هستند.
خالی‌ماندن فضای دندان ازدست‌رفته ممکن است بر جویدن، زیبایی و موقعیت دندان‌های مجاور اثر بگذارد؛ اما نوع جایگزینی باید پس از بررسی کامل انتخاب شود.
همه دندان‌های درمان ریشه‌شده الزاماً شرایط یکسانی ندارند. نیاز به روکش به محل دندان، مقدار بافت سالم باقی‌مانده، وسعت ترمیم قبلی، وجود ترک و میزان فشار جویدن بستگی دارد.
دندان‌های خلفی معمولاً فشار بیشتری تحمل می‌کنند و اگر ساختار زیادی از دست داده باشند، ممکن است به پوشش محافظ نیاز داشته باشند. تصمیم نهایی پس از معاینه و بررسی وضعیت دندان گرفته می‌شود.
روکش موقت از دندان آماده‌شده در فاصله بین قالب‌گیری و نصب روکش نهایی محافظت می‌کند. این روکش به حفظ نسبی ظاهر، کاهش حساسیت و جلوگیری از جابه‌جایی دندان‌ها کمک می‌کند؛ اما برای استفاده طولانی‌مدت ساخته نشده است.
در روزهای ابتدایی ممکن است احساس پری دهان، افزایش موقت بزاق، تغییر جزئی در تلفظ یا دشواری در جویدن وجود داشته باشد. شروع با غذاهای نرم، لقمه‌های کوچک و جویدن هم‌زمان با دو طرف دهان می‌تواند سازگاری را آسان‌تر کند.
درد مداوم، ایجاد زخم، لق‌شدن شدید یا مشکل طولانی در صحبت‌کردن طبیعی نیست و باید برای تنظیم پروتز بررسی شود. بیمار نباید قسمت‌های پروتز را شخصاً تراش دهد یا تغییر دهد.
برای هیچ روکش یا پروتزی نمی‌توان عمر دقیق و یکسانی تعیین کرد. نوع درمان، کیفیت بافت‌های پایه، جنس پروتز، وضعیت بایت، رعایت بهداشت، وجود دندان‌قروچه و مراجعات دوره‌ای بر ماندگاری آن تأثیر می‌گذارند.
حتی اگر روکش ظاهراً سالم باشد، دندان پایه و لثه اطراف آن باید در معاینات دوره‌ای بررسی شوند. پروتز متحرک نیز ممکن است به دلیل تغییر شکل لثه و استخوان به تنظیم، آسترگذاری، تعمیر یا تعویض نیاز داشته باشد.
نوع روکش، تعداد دندان‌های پایه، امکان استفاده از ایمپلنت و انتخاب میان پروتز ثابت یا متحرک فقط با مشاهده ظاهر دندان قابل تعیین نیست. سلامت ریشه‌ها، لثه، استخوان، فضای پروتزی و نحوه تماس فک‌ها باید در تصمیم‌گیری بررسی شوند.
مطالب این صفحه برای افزایش آگاهی عمومی تهیه شده‌اند و جایگزین معاینه و طرح درمان اختصاصی نیستند. درد شدید، تورم، لق‌شدن پروتز، شکستگی روکش یا زخم مداوم لثه باید توسط دندان‌پزشک بررسی شود.
روکش ممکن است برای دندان دارای پرکردگی وسیع، شکستگی، ترک، سایش شدید یا بعضی دندان‌های درمان ریشه‌شده استفاده شود. ضرورت آن پس از بررسی مقدار بافت سالم مشخص می‌شود.
بله، معمولاً مقدار کنترل‌شده‌ای از ساختار دندان برای ایجاد فضای روکش برداشته می‌شود. میزان آماده‌سازی به جنس روکش و شرایط دندان بستگی دارد.
یک جنس مشخص برای همه دندان‌ها بهترین نیست. محل دندان، فشار جویدن، فضای موجود، نیاز زیبایی و وضعیت دندان مقابل در انتخاب جنس روکش تأثیر دارند.
خود ماده زیرکونیا مانند دندان طبیعی دچار تغییر رنگ داخلی نمی‌شود؛ اما جرم، پلاک، لکه‌های سطحی یا تغییرات لثه می‌توانند ظاهر ناحیه را تحت تأثیر قرار دهند.
بله. اگر پلاک و میکروب‌ها در ناحیه اتصال روکش به دندان تجمع پیدا کنند، دندان پایه ممکن است دچار پوسیدگی شود.
انتخاب به وضعیت دندان‌های مجاور، حجم استخوان، شرایط پزشکی، زمان و هزینه درمان بستگی دارد. هر دو روش در شرایط مناسب می‌توانند قابل بررسی باشند.
آماده‌سازی دندان معمولاً با بی‌حسی انجام می‌شود. ممکن است پس از درمان حساسیت موقت ایجاد شود؛ اما درد شدید یا مداوم باید بررسی شود.
با کلینیک تماس بگیرید و روکش را همراه خود نگه دارید. از قراردادن آن با چسب‌های خانگی یا صنعتی خودداری کنید.
در بیشتر موارد توصیه می‌شود شب‌ها خارج شود تا بافت‌های دهان استراحت کنند؛ مگر اینکه دندان‌پزشک دستور دیگری داده باشد.
لثه و استخوان فک پس از ازدست‌رفتن دندان‌ها در طول زمان تغییر می‌کنند. این تغییرات ممکن است باعث کاهش تطابق پروتز و نیاز به تنظیم یا تعویض آن شوند.
پیام‌های بعدی شما در همین خدمت، با همان مرورگر خودکار به گفتگوی قبلی اضافه می‌شوند.
هنوز سؤالی منتشر نشده است. اولین سؤال را شما بپرسید.
شماره تماس اختیاری و خصوصی است. نام خانوادگی و پیام‌های منتشرشده عمومی هستند. ادامه گفتگو با همان مرورگر ثبت سؤال انجام می‌شود.
