ایمپلنت ناموفق؛ تفاوت شکست ایمپلنت با عوارض پیچ و روکش

شکست ایمپلنت با هر مشکلی در روکش یا قطعات آن یکسان نیست. ممکن است پایهٔ داخل استخوان سالم باشد، اما پیچ اباتمنت، خود اباتمنت یا روکش آسیب دیده و به اصلاح نیاز داشته باشد. در مقابل، وقتی پایه دیگر قابل استفاده نیست و از دست می‌رود یا باید خارج شود، موضوع شکست خود ایمپلنت مطرح است. تشخیص این تفاوت به بررسی دندان‌پزشک نیاز دارد.

در ویدیوی این صفحه، دکتر مهیار بهرامی تفاوت دو اصطلاح «شکست» یا Failure و «عارضه» یا Complication را توضیح می‌دهد. مثال‌های ویدیو، شکستن پیچ اباتمنت، شکستن اباتمنت و شکستگی روکش هستند. در ادامه، این تفاوت را مرور می‌کنیم تا هنگام مواجهه با یک مشکل، بدانید چه موضوعی باید بررسی شود و چه پرسشی از دندان‌پزشک بپرسید.

پایه ایمپلنت، پیچ اباتمنت و روکش چه تفاوتی دارند؟

بخشی که در دهان شبیه دندان دیده می‌شود، تمام ایمپلنت نیست. برای فهمیدن محل مشکل، باید پایهٔ داخل استخوان را از قطعات متصل به آن جدا بدانیم:^[۱]

• پایه یا فیکسچر: بدنه‌ای است که داخل استخوان فک قرار می‌گیرد و نقش تکیه‌گاه را دارد.
• اباتمنت و پیچ آن: اباتمنت رابط بین پایه و بخش ترمیمی است؛ در بسیاری از سیستم‌ها، پیچ اتصال آن را به پایه برقرار می‌کند.
• روکش: بخش دندان‌مانندی است که برای جویدن و ظاهر دندان ساخته می‌شود.

بنابراین، عبارت «پیچ ایمپلنت شکسته» به‌تنهایی دقیق نیست. ممکن است منظور پیچ کوچک اتصال اباتمنت باشد یا فرد دربارهٔ خود پایه صحبت کند. در مراجعه، مشخص‌کردن نام قطعه از نتیجه‌گیری دربارهٔ ناموفق بودن کل درمان مهم‌تر است.

شکست ایمپلنت و پس زدن ایمپلنت یعنی چه؟

در توضیح این ویدیو، منظور از شکست ایمپلنت وضعیتی است که پایهٔ اصلی دیگر قابل استفاده نیست؛ برای مثال، از محل خارج شده یا دندان‌پزشک به دلیل مشکل ایجادشده باید آن را خارج کند. اصطلاح رایج «پس زدن ایمپلنت» نیز در گفتار بیماران برای توصیف چنین وضعیتی به کار می‌رود، اما به‌تنهایی علت مشکل را مشخص نمی‌کند.

شکست می‌تواند پیش از ایجاد اتصال مناسب پایه به استخوان یا پس از دوره‌ای از عملکرد رخ دهد. به همین دلیل، زمان بروز مشکل و سابقهٔ درمان در بررسی اهمیت دارند. همچنین در منابع تخصصی، شکست خود پایه با شکست روکش یا پروتز می‌تواند جداگانه گزارش شود؛ باید روشن باشد دقیقاً کدام بخش درمان ناموفق بوده است.^[۴]

تفاوت شکست ایمپلنت با عوارض ایمپلنت در یک نگاه

محور اصلی مقایسه این است که آیا پایه هنوز قابل نگهداری و استفاده است یا خیر. جدول زیر مثال‌های ویدیو را خلاصه می‌کند؛ نتیجهٔ نهایی هر مورد به معاینه و وضعیت واقعی قطعات بستگی دارد.

برای مشاهدهٔ کامل جدول در موبایل، جدول را به چپ و راست بکشید.

شکستن پیچ اباتمنت، اباتمنت و روکش

این مشکلات در گروه عوارض مکانیکی یا فنی قرار می‌گیرند. وضعیت اتصال قطعات، تطابق آن‌ها و نیروهای واردشده هنگام جویدن می‌تواند در ایجاد بعضی از این عوارض نقش داشته باشد؛ بنابراین بررسی علت، در کنار رسیدگی به قطعهٔ آسیب‌دیده اهمیت دارد.^[۲]

شکستن پیچ اباتمنت

در این حالت، پیچ اتصال آسیب دیده است؛ این اتفاق لزوماً به معنی شکستن پایهٔ داخل استخوان نیست. در ویدیو، شکستن پیچ اباتمنت به‌عنوان نمونه‌ای از مشکل قابل اصلاح مطرح می‌شود. بااین‌حال، امکان حفظ مجموعه باید برای همان مورد بررسی شود و نمی‌توان صرفاً از روی نام عارضه، نتیجهٔ درمان را تضمین کرد.

شکستن اباتمنت

اباتمنت با پیچ آن تفاوت دارد. آسیب به این رابط می‌تواند عملکرد بخش ترمیمی را مختل کند، درحالی‌که تصمیم دربارهٔ پایه موضوع جداگانه‌ای است. جنس و طراحی قطعه و نحوهٔ واردشدن نیروها در ارزیابی عوارض فنی مورد توجه قرار می‌گیرند.^[۲]

شکستگی روکش ایمپلنت

شکستگی بخش قابل مشاهدهٔ دندان نیز به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که پایه از دست رفته است. دندان‌پزشک باید مشخص کند مشکل محدود به روکش است یا قطعات و بافت‌های دیگر را هم درگیر کرده است. در توضیح ویدیو، امکان اصلاح چنین آسیبی دلیل تفکیک آن از شکست خود پایه است.

آیا عوارض ایمپلنت فقط مربوط به پیچ و روکش است؟

خیر. مثال‌های ویدیو مکانیکی هستند، اما عوارض می‌توانند بافت‌های اطراف ایمپلنت را نیز درگیر کنند. التهاب محدود به بافت نرم اطراف پایه «موکوزیت اطراف ایمپلنت» نام دارد؛ وقتی التهاب با تحلیل استخوان نگهدارنده همراه باشد، «پری‌ایمپلنتایتیس» مطرح می‌شود.^[۳]

التهاب بافت نرم در صورت تشخیص و رسیدگی زودهنگام می‌تواند برگشت‌پذیر باشد. وجود تحلیل استخوان، ارزیابی و درمان متفاوتی می‌طلبد. پس نباید واژهٔ «عارضه» را معادل مشکلی بی‌خطر یا همیشه قابل‌اصلاح دانست؛ بعضی عوارض می‌توانند در ادامه به از دست رفتن ایمپلنت منجر شوند.^[۳][۱]

کدام نشانه‌ها نیاز به بررسی دارند؟

احساس لق‌شدن یا درد در محل ایمپلنت را زود به دندان‌پزشک اطلاع دهید. قرمزی، حساسیت یا خونریزی لثه هنگام تمیزکردن اطراف ایمپلنت نیز نیازمند بررسی است. این نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص شکست پایه نیستند.^[۱][۳]

لق‌شدن روکش با لق‌شدن خود پایه یکسان نیست. برای تشخیص محل حرکت، ایمپلنت را در خانه عمداً تکان ندهید و پیچ یا روکش را دست‌کاری نکنید. بررسی اتصال قطعات، بافت اطراف و در صورت نیاز تصاویر رادیوگرافی باید توسط دندان‌پزشک انجام شود.^[۴]

بعد از شک به پس زدن ایمپلنت چه باید کرد؟

قدم اول، مشخص‌شدن محل و علت مشکل است. هنگام مراجعه توضیح دهید چه علامتی دارید، از چه زمانی شروع شده و آیا پس از تحویل روکش یا مدتی استفادهٔ بدون مشکل ایجاد شده است. اگر اطلاعات برند و مدل ایمپلنت را دارید، همراه ببرید.^[۱]

سه پرسش به روشن‌شدن برنامهٔ درمان کمک می‌کند: مشکل مربوط به پایه است یا قطعات روی آن؟ امکان نگهداری پایه وجود دارد؟ برای کاهش احتمال تکرار مشکل، چه چیزی باید بررسی یا اصلاح شود؟ برای آشنایی با ارزیابی نتیجهٔ درمان، مطلب نشانه‌های موفقیت ایمپلنت پس از نصب روکش نیز مکمل این بحث است.

پرسش‌های متداول

آیا هر ایمپلنت ناموفق باید خارج شود؟

خیر؛ ابتدا باید منظور از «ناموفق» مشخص شود. آسیب روکش یا قطعهٔ اتصال می‌تواند با امکان نگهداری پایه همراه باشد. در توضیح این ویدیو، خارج‌شدن یا نیاز به خارج‌کردن پایه در گروه شکست خود ایمپلنت قرار می‌گیرد.

آیا شکستن پیچ ایمپلنت همان پس زدن پایه است؟

اگر منظور پیچ اباتمنت باشد، خیر؛ این قطعه با پایهٔ داخل استخوان متفاوت است. برای پاسخ دقیق باید معلوم شود کدام قطعه شکسته و وضعیت پایه چگونه است.

آیا خونریزی لثه اطراف ایمپلنت یعنی درمان شکست خورده است؟

خونریزی می‌تواند نشانهٔ التهاب باشد، اما به‌تنهایی از دست رفتن پایه را ثابت نمی‌کند. بررسی بافت نرم و وضعیت استخوان برای تشخیص نوع مشکل اهمیت دارد.^[۳]

آیا می‌توان از روی عکس معمولی تشخیص داد پایه سالم است؟

عکس معمولی برای ارزیابی اتصال پایه به استخوان یا تشخیص دقیق محل لقی کافی نیست. معاینه و، بسته به یافته‌ها، تصویربرداری دندان‌پزشکی لازم است.^[۴]

اگر دربارهٔ لقی، شکستگی قطعات یا وضعیت ایمپلنت خود نگران هستید، برای هماهنگی معاینه از صفحهٔ تماس با کلینیک دکتر مهیار بهرامی اقدام کنید. هدف بررسی، مشخص‌کردن بخش آسیب‌دیده و توضیح گزینه‌های مناسب برای همان شرایط است.

منابع و مطالعه بیشتر

1. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA): اجزای ایمپلنت، خطرات و توصیه‌های پیگیری برای بیماران.
2. اجماع ITI: عوارض فنی ایمپلنت و پروتز، شامل پیچ، اباتمنت و مواد روکش.
3. آکادمی پریودنتولوژی آمریکا: التهاب و بیماری‌های اطراف ایمپلنت.
4. مجلهٔ دندان‌پزشکی بریتانیا: بررسی بیماران دارای ایمپلنت و تشخیص مشکلات زیستی و فنی.